cebir

Modüllerin Minimal Üreteç Kümeleri

Yazarı:

Mücahit Bozkurt, Manisa Celal Bayar Üniversitesi.

Tarih: 9 Ekim 2024, Çarşamba, Zaman: 13:30 – 14:30. Yer: Dokuz Eylül Üniv., Tınaztepe Yerleşkesi, Fen Fak. Matematik Böl. B214 nolu ofis. (Online-Sakai-Graduate Meetings)

Özet: M bir sağ R-modül ve X, M’nin bir alt kümesi olsun. Eğer M=\sum_{x \in X} xR oluyorsa X kümesine M’nin üreteci denir. Y, M’nin herhangi bir üreteci kümesi olsun. Eğer Y’nin M’yi üreten bir öz alt kümesi yoksa Y’ye M’nin minimal üreteç kümesi denir.

Bu seminerde, modüllerin minimal üreteç kümeleriyle ilgili bazı temel sonuçlardan bahsedeceğiz.

Kaynaklar

  1. Ercolanoni, S., & Facchini, A. (2021). Projective covers over local rings. Annali di Matematica Pura ed Applicata (1923-), 200(6), 2631-2644
  2. Hrbek, M., & Růžička, P. (2017). Regularly weakly based modules over right perfect rings and Dedekind domains. Czechoslovak Mathematical Journal, 67, 367-377.
  3. Hrbek, M., & Růžička, P. (2014). Weakly based modules over Dedekind domains. Journal of Algebra, 399, 251-268.

Simplektik Süpergeometrilerin Parçacık, Sicim ve Zar Kuramlarındaki Uygulamaları

Yazarı:

Cem Yetişmişoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi Doktora Sonrası Araştırmacı.

Tarih: 30 Nisan 2024, Salı.

Zaman: 11.30 – 12.30.

Yer: Zoom (https://itu-edu-tr.zoom.us/j/94090890378?pwd=RHpFc1l6MFBjcWU3ZGdidW9qcWRGUT09

Meeting ID: 940 9089 0378

Passcode: 035170.)

Özet: Bu konuşmada simplektik süpergeometrilerin matematiksel fizikte karşımıza çıkan bazı uygulamalarından bahsedilecektir. İlk bölümde kesikli dinamik sistemlerin istatistik mekaniğine uygulamaları konuşulacaktır (math-ph:2311.05711). İkinci bölümünde ise sicim ve zar kuramlarında karşımıza çıkan modellerin simetrilerinin cebirsel yapısını tarif eden algebroid denen yapılardan bahsedilecektir. Öte yandan sicim kuramlarında karşımıza çıkan çift algebroidler ve üzerlerindeki Drinfel’d çiftleri doğal olarak simplektik süpermanifoldlarda çalışılabilmektedir (Voronov, Roytenberg). Aynı şekilde bu yapıların standart vektör demetleri ve üzerlerindeki tanımladığımız kalkülüs kavramı cinsinden genellemeleri tartışılacaktır (hep-th:2312.06584).

Ultrafiltreler ve Bazı Uygulamaları

Yazarı:
 

Haydar Göral, İzmir Yüksek Teknoloji enstitüsü. Tarih: 26 Nisan, 2024, Cuma, Zaman: 13.00 – 14.00. Yer: Dokuz Eylül Üniv., Tınaztepe Yerleşkesi, Fen Fak. Matematik Böl. B255 nolu derslik.

Özet: Bu konuşmada, öncelikle boş olmayan bir küme üzerinde ultrafiltreleri tanımlayacağız. Daha sonra pozitif tam sayılar üzerindeki ultrafiltreler kümesinde doğal bir topolojinin olduğunu göreceğiz ve bu topoloji aslında pozitif tam sayıların Stone-Cech kompaktlamasıdır. Dahası, bu kompakt uzay, pozitif tam sayıların toplama işlemini genişleten bir yarı-grup yapısına sahiptir. Son olarak, bu topolojik yarı-grubun Ramsey teorik sonuçları kanıtlamak için ne kadar faydalı olduğuna değineceğiz.

Sayılabilir Bir Asal Kaçınma Teoremi ve Asal Alt Modüllere Genellemesi

Yazarı:
M. R. Pournaki, Sharif University of Technology. Tarih:  29 Mart, 2024, Cuma, Zaman: 13.00 – 14.00. Yer: Dokuz Eylül Üniv., Tınaztepe Yerleşkesi, Fen Fak. Matematik Böl. B255 nolu Derslik.

Özet: Değişmeli halka teorisinin temel taşlarından biri, ifadesi; “Eğer \frak{p_1},\ldots,\frak{p_n} R‘nin asal idealleri ve \frak{a} R‘nin \frak{a}\subseteq {\bigcup_{i=1}^n} \frak{p_i} özelliğini sağlayan bir ideali ise bazı 1\leq i\leq n için \frak{a}\subseteq \frak{p_i} olur” olan asal kaçınma teoremidir. Bu konuşmada, Sharp ve Vamos sayesinde bu teoremin sayılabilir versiyonunun kanıtını veriyoruz. Kanıt, metrik uzaylardaki Baire’nin ünlü kategori teoremini kullanıyor. Sonrasında onun asal alt modüllere genellenmesini tartışacağız.

Stanley Derinliğine Bir Bakış: Modüller İçin Geometrik Bir Değişmez

Yazarı:
M. R. Pournaki, Sharif University of Technology. Tarih:  22 Mart, 2024, Cuma, Zaman: 13.00 – 14.00. Yer: Dokuz Eylül Üniv., Tınaztepe Yerleşkesi, Fen Fak. Matematik Böl. B255 nolu derslik.

Özet: Stanley derinliği, homolojik derinlik değişmezi ile bazı ortak özelliklere sahip olan bir modülün geometrik değişmezidir. Bu konuşmamızda öncelikle Stanley derinliğine ilişkin temel kavramları kısaca gözden geçireceğiz ve ardından yakın dönemde teorideki bazı gelişmeleri tartışacağız.

Birim Grafiklere Bir Bakış: Halkalardan Kaynaklanan Grafikler

Yazarı:
M. R. Pournaki, Sharif University of Technology. Tarih:  15 Mart, 2024, Cuma, Zaman: 13.00 – 14.00. Yer: Dokuz Eylül Üniv., Tınaztepe Yerleşkesi, Fen Fak. Matematik Böl. B255 nolu derslik.

Özet: \mathbb{Z}_2\times\mathbb{Z}_2 halkası, sadece bir birime sahip, birimleri tarafından üretilemez. Genel halka teorisinde aslında bunun tek örnek olduğu ortaya çıktı. Bu konuşmada, “Birimli, değişmeli ve sonlu bir halka birimleri tarafından üretilir ancak ve ancak \mathbb{Z}_2\times\mathbb{Z}_2‘ye bir faktör olarak sahip olamaz”‘ın basit bir ispatını vereceğiz.

Matematiğin Üç Konusu Birbiriyle Buluştuğunda

Yazarı:
M. R. Pournaki, Sharif University of Technology. Tarih:  8 Mart, 2024, Cuma, Zaman: 13.00 – 14.00. Yer: Dokuz Eylül Üniv., Tınaztepe Yerleşkesi, Fen Fak. Matematik Böl. B255 nolu derslik.

Özet: Fermat’ın küçük teoremi şunu belirtir: Eğer p bir asal sayı ise a^p \equiv a (mod p) herhangi bir a tamsayısı için doğru olur. p bir asal olmadığında ne olacağı sorulabilir. Bu sorunun cevabını matematikçiler hatta sayı teorisyenleri tarafından bile çok az biliniyor gibi görünüyor (Dickson’ın Sayılar Teorisinin Tarihi kitabında söylediği gibi). Bu konuşmada esasen Gauss’tan ve onun genellemelerinden kaynaklanan eksik sonucu tartışacağız.

AES Şifrelemesi Bizi Çevreliyor, Biz de Onu

Yazarı:

Orhun Kara, İzmir Yüksek Teknoloji enstitüsü. Tarih: 31 Ocak, 2024, Çarşamba, Zaman: 10.30 – 12.00. Yer: Dokuz Eylül Üniv., Tınaztepe Yerleşkesi, Fen Fak. Matematik Böl. B206 nolu seminer/toplantı odası. (Online-Sakai-Graduate Meetings)

Özet: Hiç kuşku yok ki NIST şifreleme sdandartı olan AES algoritması dünyada en yaygın kullanılan şifreleme algoritmasıdır. Günlük hayatta verilerimizi koruyan birçok kriptografik protokolde, tarayıcı güvenliğini sağlayan TLS’de, WiFi güvenliğini sağlayan WPA’de, Whatsapp gibi birçok uygulamada gizliliği AES sağlamaktadır. Bu konuşmada AES’in tasarım felsefesinden ve yapı taşlarının cebirsel özelliklerinden bahsedeceğiz. Ayrıca, AES’e yapılmış başarız atak denemeleri sunarak AES’in güvenli bir algoritma olduğu konusunda katılımcıları ikna etmeyi deneyeceğiz.

İkili Döngüsel Grup Kodlar

Yazarı:

Mustafa Kemal Turak, Dokuz Eylül Üniversitesi. Tarih: 4 Ocak 2024, Perşembe, Zaman: 11.00 – 12:00. Yer: Dokuz Eylül Üniv., Tınaztepe Yerleşkesi, Fen Fak. Matematik Böl. B206 nolu seminer/toplantı odası.

Özet: Bu konuşmamızda öncelikle döngüsel kodların tanımını vereceğiz. Daha sonra her döngüsel kodun F[x]/(x^{n}-1) bölüm halkasında bir ideal olarak görülebileceğini göstereceğiz. Son olarak grup kodlarını tanıtacağız ve döngüsel grup kodları ile döngüsel kodlar arasındaki ilişkiyi inceleyeceğiz.